Checklist Kesiapsiagaan ICT untuk Pentaksiran dan Program Digital Sekolah

Hari program bukan hari untuk mengetahui bahawa lapan pengecas hilang, tiga akaun terkunci dan Wi-Fi hanya pernah diuji oleh seorang pengguna.

Pentaksiran serta program digital menggabungkan banyak kebergantungan: jadual, peranti, kuasa, rangkaian, akaun, aplikasi dan manusia. Setiap satu mungkin berfungsi sendiri tetapi gagal apabila digunakan serentak.

Checklist ini ialah cadangan operasi yang boleh disesuaikan dengan arahan penganjur. Ia tidak menggantikan prosedur rasmi pentaksiran atau program.

Mulakan dengan peta kebergantungan

Komponen	Soalan kesiapsiagaan
Peserta	Berapa orang, sesi dan keperluan akses?
Peranti	Cukup, dicas, dikemas kini dan dikenal pasti?
Akaun	Telah diuji oleh pengguna sebenar tanpa berkongsi kata laluan?
Rangkaian	Telah diuji pada lokasi dan beban yang munasabah?
Kuasa	Soket, sambungan dan pengecas selamat?
Sokongan	Siapa membuat keputusan dan siapa menerima insiden?

Dua minggu atau seawal mungkin

• Sahkan tarikh, bilangan sesi, peserta dan platform rasmi.
• Lantik penyelaras program, teknikal dan pengawas/pengguna.
• Inventori peranti, pengecas, fon kepala dan aksesori.
• Semak sama ada pemasangan atau kemas kini diperlukan.
• Kenal pasti peserta yang memerlukan bantuan akses.
• Semak liputan rangkaian di bilik sebenar.
• Buka aduan awal bagi kerosakan yang diketahui.

Jangan tunggu semua butiran sempurna sebelum melaporkan kerosakan peranti yang jelas. Tempoh sokongan kontrak dan jadual lawatan memerlukan ruang masa.

Seminggu sebelum program

Ujian peranti

Hidupkan setiap peranti, semak papan kekunci, paparan, bateri dan pengecas. Labelkan mengikut nombor, bukan nama murid. Asingkan peranti yang belum lulus ujian.

Ujian akaun

Minta pengguna menguji akaun sendiri melalui portal rasmi. Jangan kumpulkan kata laluan. Sediakan senarai status “berjaya/perlu bantuan” tanpa menyimpan rahsia akses.

Ujian rangkaian

Uji di bilik dan masa yang hampir dengan penggunaan sebenar. Beberapa peranti serentak memberikan gambaran lebih baik daripada satu komputer. Catat lokasi yang lemah tanpa mengubah rangkaian terurus.

Ujian aliran penuh

Lakukan simulasi daripada log masuk hingga penghantaran percubaan jika dibenarkan penganjur. Ujian “laman boleh dibuka” tidak membuktikan seluruh aliran berfungsi.

Sehari sebelum program

• Cas peranti dan susun pengecas.
• Kunci kemas kini automatik yang boleh mengganggu hanya melalui tetapan dibenarkan.
• Pastikan masa dan tarikh peranti betul.
• Cetak atau sediakan senarai peserta tanpa data berlebihan.
• Semak nombor tiket dan saluran eskalasi.
• Sediakan pelan tempat duduk mengikut peranti.
• Pastikan laluan elektrik tidak menjadi risiko tersadung.
• Sahkan pelan alternatif berdasarkan arahan penganjur.

Pelan alternatif tidak bermaksud mencipta kaedah pentaksiran sendiri. Ia bermaksud mengetahui siapa perlu dihubungi, berapa lama menunggu dan tindakan yang dibenarkan jika komponen gagal.

Pada hari program

1. Buka bilik dan hidupkan peralatan lebih awal mengikut jadual.
2. Rekod masa mula dan keadaan awal.
3. Arahkan peserta melapor masalah tanpa bertukar peranti sendiri.
4. Asingkan isu peranti, akaun dan rangkaian.
5. Gunakan satu log insiden.
6. Eskalasi melalui nombor tiket atau saluran rasmi.

Format log insiden

Masa	Peserta/peranti	Gejala	Tindakan	Status
9:12	Peranti 07	Gagal memuat halaman selepas log masuk	Uji rangkaian; pindah hanya selepas arahan	Dalam tindakan

Gunakan nombor calon atau peserta hanya jika dibenarkan dan perlu. Lindungi bahan pentaksiran serta maklumat murid.

Selepas program

• Sahkan penghantaran atau penutupan sesi mengikut prosedur.
• Log keluar akaun dan tutup aplikasi.
• Kira peranti serta aksesori.
• Rekod kerosakan yang dikesan.
• Padam data sementara hanya melalui kaedah dibenarkan.
• Simpan log insiden dan pengajaran untuk sesi seterusnya.

Siapa perlu memegang peranan?

Penyelaras program menjaga jadual dan arahan. Penyelaras ICT menjaga inventori, ujian dan log teknikal. PTIS/ISD/vendor bertindak mengikut skop serta tiket. Pentadbir sekolah membuat keputusan operasi dan memastikan sumber tersedia.

Seorang individu boleh memegang lebih daripada satu peranan di sekolah kecil, tetapi tanggungjawabnya tetap perlu dinyatakan.

Lima risiko yang selalu terlepas pandang

1. Akaun diuji oleh guru, bukan pengguna sebenar.
2. Wi-Fi diuji tanpa beban serentak.
3. Pengecas cukup tetapi soket tidak selamat.
4. Peranti gantian belum pernah dihidupkan.
5. Semua orang tahu masalah, tetapi tiada seorang pun memegang log dan eskalasi.

Jika rangkaian ialah kebimbangan utama, gunakan checklist internet sekolah sebelum aduan. Untuk persediaan sokongan di lokasi, lihat checklist lawatan PTIS dan Panduan Pengurusan ICT Sekolah Sarawak 2026.

---

Rujukan

• KPM — Dasar Pendidikan Digital
• KPM — Polisi Keselamatan Siber Versi 2.0